Kim jest noblistka Han Kang ? Jest wielkim zaskoczeniem dla wszystkich mediów, które spekulowały inaczej, wskazując do nagrody zupełnie inne nazwiska. Tymczasem Han Kang to południowokoreańska pisarka, urodzona w 1970 roku. Jest pierwszą Koreanką, która otrzymała Nagrodę Nobla. Urodziła się w 1970 roku w Gwangju na południowym zachodzie Półwyspu Koreańskiego, półtoramilionowym mieście oddalonym 40 km od wybrzeża Morza Żółtego. W wieku dziewięciu lat wyjechała z rodzicami do Seulu. Pochodzi z twórczego domu – jej ojciec był powieściopisarzem, pisarzem jest również jej brat. Studiowała literaturę na Uniwersytecie Yonsei w Seulu i pod koniec lat 90. była na stypendium w USA.
Zanim zajęła się literaturą, zajmowała się też muzyką, co widać w jej pisarstwie. Zadebiutowała w 1993 wierszami w koreańskim czasopiśmie literackim. W 1995 roku wydała swoją pierwszą książkę, zbiór opowiadań „Miłość Yeosu”. Trzy lata później opublikowała pierwszą powieść pt. „Czarny jeleń”, a dwa lata później wydała zbiór opowiadań. Pierwszym głośnym dziełem Han Kang była powieść z 2002 roku „Twoje zimne ręce”. Jej najsłynniejszą powieścią jest „Wegetarianka” (za tę książkę Han Kang otrzymała międzynarodowego Bookera w 2016 roku), gdzie opisała swoje doświadczenia z czasów, kiedy przestała jeść mięso. To książka, dzięki której zapamiętała ją cała Europa. Inne jej powieści to m.in. „Nadchodzi chłopiec”, „Europa”, „Lekcje greki”, „Nie mówię żegnaj”.
Jak uzasadniał Komitet Noblowski, Han Kang otrzymała nagrodę „za swoją poetycką prozę, która mierzy się z historycznymi traumami i obnaża kruchość ludzkiego życia”. Podkreślono też, że jej pisarstwo jest silnie metaforyczne i wskazuje na „łączność między żyjącymi i zmarłymi”.
Jedną z ciekawostek jest fakt, że Han Kang cztery miesiące w 2014 roku spędziła na literackiej rezydencji w Polsce, mieszkając w Warszawie. W tym czasie Han Kang z upodobaniem zaglądała do Łazienek Królewskich i spacerowała ulicami stolicy, gdzie uderzały ją ślady po wojnie, pomniki i powstańczo-okupacyjne miejsca pamięci. Warszawskie doświadczenie wszechobecności traumy wojennej korespondowało z historią jej ojczyzny. W „Białej elegii” Han Kang powraca bowiem do masakry w jej rodzimym Gwangju z 1980 roku, kiedy to wojsko stłumiło demonstracje potępiające zamach stanu w 1979 roku. To medytacyjna proza osadzona właśnie w Warszawie. Poznając Warszawę i pracując w tym mieście pisarka dużo myślała o swojej starszej siostrze, która żyła jedynie dwie godziny. Noblistka mówi o Białej elegii jako swojej najbardziej osobistej książce.
Wielu z nas już się zastanawia czy można przeczytać coś po polsku z twórczości tegorocznej noblistki. Na tłumaczenie książek nie trzeba będzie czekać. Po polsku ukazały się cztery powieści Han Kang:
- Wegetarianka, tłum. Justyna Najbar-Miller, Jeong In Choi, wyd. Kwiaty Orientu
- Nadchodzi chłopiec, tłum. Justyna Najbar-Miller, wyd. W.A.B. 2020
- Biała elegia, tłum. Justyna Najbar-Miller, wyd. W.A.B. 2022
- Nie mówię żegnaj, tłum. Justyna Najbar-Miller, wyd. W.A.B. 2024
Książki Han Kang wkrótce pojawią się w naszych bibliotekach i będą dostępne do wypożyczenia.